Sevimli Fikir Köşesi Yazılar

Haritaların Çiziminde Kullanılan Küçültme Oranına Ne Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’da yaşıyor olmak, beni sürekli bir yeri, bir durumu, bir durumu gözlemlemeye itiyor. İnsanlar, mekânlar, sokaklar, parklar ve bazen de bir metroda karşılaştığım yabancı bir bakış… Şehirde her şeyin bir harita gibi düzenlendiğini görmek insanı bazen bir parça daha dikkatli hale getiriyor. Bugün ise haritaların diline iniyoruz. Harita deyince, aklımıza pek çok şey gelebilir. Ancak, haritaların çiziminde kullanılan küçültme oranına ne denir diye sorarsak, bu sorunun cevabı “ölçek” olur. Peki ama bu ölçek, yalnızca bir teknik kavram mı? Gerçekten öyle mi? Haritalar her zaman…

Hangi Bilezik Bozdururken Değer Kaybetmez? Küresel ve Yerel Açılardan Bir Bakış Son zamanlarda, finansal okuryazarlığımı artırmaya çalışırken, en çok karşılaştığım sorulardan biri de bu oldu: “Hangi bilezik bozdururken değer kaybetmez?” Bildiğiniz gibi, Türkiye’de altın, sadece bir yatırım aracı değil, aynı zamanda bir kültürel sembol, bir güven kaynağı. Ama işin içine girdiğinizde, sadece altınla değil, birçok farklı bilezik türüyle de karşılaşıyorsunuz. Hem Türkiye’de hem de dünyada bu tür değerli takıların bozdurulması, bazen oldukça kafa karıştırıcı olabiliyor. Peki, hangi bilezik bozdururken değer kaybetmez? Hadi bunu biraz daha derinlemesine inceleyelim. Altının Türkiye’deki Yeri: Bilezik ve Diğer Altın Takılar Ben Bursa’da yaşıyorum ve altın,…

Göğsüme Darbe Aldım, Ne Yapabilirim? Bütün vücuda yayılan acıdan daha çok, insanın göğsüne aldığı darbeler bir başka oluyor. Fiziksel acı ne kadar yoğun olursa olsun, göğüs bölgesine alınan bir darbe hem bedenen hem de psikolojik olarak oldukça sarsıcı olabiliyor. Ve kabul edelim, her insanda olduğu gibi benim de “ah keşke” dediğim anlarım var. Göğsüme darbe aldım, ne yapabilirim? Hadi, gelin bu soruyu, hafif mizah ve biraz da sarkazmla birlikte, bir kafa karıştırıcı şekilde ele alalım. İzmir’de yaşıyorum. Hani herkesin “en rahat şehir” dediği yer var ya, işte orası. Ama ne yazık ki, rahatlık her zaman insanın yanında olmuyor. Sporda, sokakta,…

Facebook’ta Engellenince Profil Resmi Görünür Mü? (Ve Diğer Sosyal Medya Bilgileri) Günlerden bir gün, İzmir’in sıcağında, soğuk bir içecek eşliğinde bilgisayarımda takılıyorum. Her şey çok normal… Biraz arkadaşlarla mesajlaşayım dedim, Facebook’a girdim. Klasik hareket: scroll, scroll, scroll… Başka insanların hayatlarını takip etmek, zaman geçirmek. Ama birden kafama takılan bir şey oldu: Facebook’ta engellenince profil resmi görünür mü? Hani böyle bir soruyu içimde fısıldayarak sormadım, bir anda sesli bir şekilde düşündüm. Tabii etrafımda kimse yoktu. Ama yine de, internetin son derece tatlı ama bir o kadar da garip atmosferinde bir çelişki hissettim: “Engellendiğimi anlamam ne kadar zaman alır?” dedim. Hemen karar…

Giriş: İktidar, Toplumsal Düzen ve Dinî Kökenler Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve kurumların nasıl işlediğini düşündüğümüzde, din çoğu zaman bu yapının görünmez ama belirleyici bir bileşeni olarak karşımıza çıkar. “What is the oldest religion?” sorusu, yalnızca tarihî bir merak değil; aynı zamanda iktidar, meşruiyet ve yurttaşlık kavramlarını anlamak için bir fırsattır. İnsanlar, toplumsal normları ve otoriteyi anlamlandırmak için dini sistemleri kullanmış; bu sistemler zamanla siyasî kurumlarla, ideolojilerle ve devlet yapılandırmalarıyla iç içe geçmiştir. Bu yazıda, dinin tarihî kökenlerinden başlayarak, onu modern siyaset bağlamında tartışacak; iktidar ilişkileri, kurumlar, ideolojiler, demokrasi ve yurttaşlık kavramlarıyla ilişkilendireceğiz. Aynı zamanda okuyucuları kendi siyasal değerlendirmelerini sorgulamaya…

Hortum Nerelerde Meydana Gelir? Siyaset Bilimi Perspektifi Güç ilişkileri ve toplumsal düzen, çoğu zaman görünmeyen bir hortum gibi toplumun içinde dolaşır; etkisi ani, yoğun ve öngörülemezdir. Siyaset bilimi açısından “hortum nerelerde meydana gelir?” sorusu, yalnızca doğal bir olayı değil, aynı zamanda politik süreçlerdeki hızlı ve bazen yıkıcı değişimleri metafor olarak anlamamıza yardımcı olur. İktidarın nasıl kurulduğu, kurumların nasıl işlediği ve yurttaşların demokrasiye katılımı, bu hortumların oluşumunu belirleyen temel etkenlerdir. İktidar ve Hortumun Mekânları Merkezi İktidar ve Yoğun Politik Şoklar Merkezi iktidar, politik hortumların en sık meydana geldiği alanlardan biridir. Devlet liderlerinin ani kararları, kriz yönetimi ve olağanüstü hâl uygulamaları, toplumsal…

Horlama Önleyici Burun Aparatı: Felsefi Bir Bakış Gece yarısı, bir yandan sessizliğin huzurunu ararken bir yandan odada yankılanan horlama sesleriyle uyanmak… Bu basit gibi görünen deneyim, aslında insanın varoluşsal, epistemolojik ve etik boyutlarıyla ilişkilidir. Peki, horlama önleyici bir burun aparatı kullanmak, yalnızca fizyolojik bir müdahale midir, yoksa bireyin kendisi ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi de dönüştüren bir etik seçim midir? İnsan neden rahat bir uyku hakkını sorgulamalı, ve bilgiye dayalı müdahalelerin sınırları nerede çizilmelidir? İşte bu sorular, horlama önleyici aparatı sadece bir sağlık aracı olarak değil, felsefi bir tartışmanın da kapısını aralamamızı sağlar. Ontolojik Perspektif: Horlama ve Varlık Deneyimi Ontoloji, varlık…

Hint ile Hindistan Aynı mı? Felsefi Bir Keşif Bir yolculuk sırasında, bir kitapçıda “Hint felsefesi” başlıklı bir kitap elime geçti. Sayfaları karıştırırken aklıma bir soru geldi: Hint ile Hindistan aynı şey mi? Görünüşte basit bir coğrafi ya da etnik soru gibi duruyor, ancak derinlemesine düşündüğünüzde etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden karmaşık bir tartışmayı barındırıyor. İnsan olarak gerçekliği nasıl adlandırdığımız, bilgiyi nasıl edindiğimiz ve değerleri nasıl yargıladığımız bu tür sorularla doğrudan ilişkili. Ontolojik Perspektiften Hint ve Hindistan Ontoloji, varlığın ve gerçekliğin doğasını inceler. Hint ve Hindistan kavramlarını ontolojik açıdan ayırmak, onları “varlık” düzeyinde değerlendirmek demektir. – Hint: Genellikle kültürel, etnik veya…

Açıktan Yazılım Okunur Mu? Bir Gencin Hikâyesi Kayseri’nin o taş sokaklarında yürürken, bazen başım önde, bazen de kafamı yukarıya kaldırarak ilerliyorum. Birçok insanın bu şehirde, yaşadıkları yeri değiştirme hayalleri vardır. Ama ben, ne zaman dışarı çıksam, her köşe başı, her dükkân, her eski bina, bana çok şey hatırlatıyor. Bir bakıma Kayseri, bana geçmişin ve geleceğin birleştiği yer gibi. O yüzden bazen bir hayal kırıklığı, bazen de bir umut ışığı bulduğum yer… Hayatımı çok derinlemesine düşündüğümde, bazen şehri, bazen de kendi içimdeki sesleri dinliyorum. Yazılım okuma kararı verdiğimde de tam olarak böyle bir ruh halindeydim. Geleceğe dair umutsuz ama bir yandan…

Farklı Kültürlere Yolculuk: Hasret Türküsünü Anlamak Dünya, ritüellerin, sembollerin ve anlatıların iç içe geçtiği bir mozaik gibidir. Kültürler arasındaki çeşitliliği keşfetmek, bize yalnızca başka yaşam biçimlerini anlamakla kalmaz, kendi kimliğimizin ve toplumsal bağlarımızın sınırlarını da yeniden düşünme fırsatı sunar. İşte böyle bir merakla, Hasret Türküsü kime aittir? kültürel görelilik çerçevesinde, bu ezginin toplumsal, ritüel ve kimlik bağlamlarını irdelemek istiyorum. İnsanlar neden bir şarkıya bu kadar bağlanır? Onun sözleri ve melodisi, farklı kültürlerde hangi anlamları taşır? Bu yazıda, akrabalık yapıları, ekonomik sistemler, ritüeller ve semboller üzerinden Hasret Türküsü’nü antropolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. Hasret Türküsü: Bir Kültürel Sembol Hasret, yalnızca…